Türkiye'de Hukuk Eğitimi

Ana Sayfa /Türkiye'de Hukuk Eğitimi

Hukuk programının amacı, toplumda bireylerin birbirleri ile ve devletle veya devletlerin birbirleriyle ilişkilerini düzenleyen yasaların uygulanması sırasında ortaya çıkacak anlaşmazlıkların çözümü konusunda çalışacak hukukçuları yetiştirmek ve bu alanda araştırma yapmaktır. Hukuk eğitim programlarında hukuk felsefesi ve sosyolojisi, Türk hukuk tarihi, anayasa hukuku, Roma özel hukuku, medeni hukuk, idare hukuku, devletler umumi hukuku, İslam hukuku, borçlar hukuku, ceza hukuku, ticaret hukuku ve vergi hukuku gibi mesleki dersler verilir. Hukuk mezunları çalıştıkları alanda üstün bir akademik yeteneğe, ikna gücüne, sağlam bir mantık ve seziye sahip olmalıdırlar. Hukuk fakültesine girmek isteyenler hukukun, etik sorumluluğu çok fazla olan bir meslek olduğunu, gelişmeye açık, sürekli çalışma, okuma ve araştırma gerektirdiğini bilmelidirler. Hitap yeteneği gelişmiş ve müvekkilini etkin dinleme ve anlama yeteneği yine mesleki gerekliliklerdendir.

Hukuk fakültesini bitirenler, genellikle Hakim, Savcı ve Avukat ünvanı ile çalışmaktadırlar. Hukuk eğitimi Türkiye’de saygı duyulan ve prestijli bir eğitimdir. Mezunlar sadece hukuk dalında değil devlet kadrolarında da çokca fırsatlar yakalamaktadırlar.

Hukuk fakültesinde 4 yıllık lisans programını tamamlayanlar daha sonra yaptıkları stajın konusuna göre genellikle Hakim, Savcı ve Avukat ünvanları ile çalışabilmektedirler. Yine mezunların bir kısmı ise de Danışman sıfatıyla şirketlerde olarak görev yaparlar. Hakim mahkemede, vatandaşlar arasında çıkan anlaşmazlıkların hukuk kuralları içerisinde çözülmüne çalışır. Hakim veya savcı olabilmek için bir hukuk fakültesini bitirdikten sonra mahkemelerde staj yapmak şarttır. Türkiye’de Hakim veya savcı olmak isteyen bir kimse hukuk fakültesini bitirdikten sonra Adalet Bakanlığına başvurulmalıdır. Aynı dereceye sahip olanlar arasında önce başvuranlar sonrakilere, doktora yapmış olanlar ise diğer hepsine tercih edilir. Stajyerlik dönemini bitirenlerin atanacakları yer kura ile belirlenir Hakimlere ve savcılara, kendi yasaları hükümlerince bazı maddi ayrıcalıklar tanınmıştır. Hakimlerin, görevleri gereği, siyasal etkilerden uzak tutulmaları ve kendilerini güvenlikte hissetmeleri için bazı önlemler alınmıştır. Sözgelişi, kendileri istemedikçe, hastalık veya yüz kızartıcı bir suç işlemiş olma durumları dışında, Anayasa’da gösterilen yaştan önce işten çıkarılamazlar, emekliye ayrılamazlar. Avukatlık genellikle serbest yürütülen bir meslektir. Avukatlar insanların hukuki sorunlarıyla uğraşırlar. Avukat kendisine başvuranın şikayetini dinler, gerekirse davanın açılması için yol gösterir, savunmayı hazırlar ve mahkemede yargıca yazılı ya da sözlü olarak sunar, davayı kovuşturur, gerekirse olay yerine gidip keşif yapan mahkeme heyetine katılır. Avukat olmak isteyen bir kimsenin hukuk fakültesini bitirdikten sonra bir yıl staj yapması gerekir. Staj süresinin yarısı mahkemelerde, yarısı tecrübeli bir avukatın yanında geçer. Eğitimini başarı ile tamamlayan bir avukat bir yazıhane açarak dava kabul etmeye başlayabilir. Bazı avukatlar kamu kuruluşlarında ve özel kuruluşlarda avukat veya hukuk müşaviri olarak görev alırlar. Her avukat, avukatlık mesleğini yürütmek için meslek üyelerinin çalışmalarını denetleyen bir kuruluş olan Türkiye Barolar Birliğine kaydolmak zorundadır. Avukatlık mesleğinde iş bulma olanağı; bulunulan bölgenin ekonomik ve toplumsal koşullarına ve avukatın yeteneklerine bağlıdır. Bunun dışında, hukuk fakültesini bitirenler hukuk danışmanlığı, müfettişlik, hariciye meslek memurluğu gibi mesleklerde de iş bulabilmektedirler.
Türkiye’de hukuk eğitimi konusunda önde gelen üniversiteler; Ankara Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Koç Üniversitesi, Galatasaray Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi, TOBB Üniversitesi gibi üniversitelerdir.

Türkiye’de hukuk programları eğitimi ön lisans eğitimi 2 sene, lisans eğitimi 4 senedir. Birçok ön lisans programı daha sonrasında lisans eğitimine sene kaybetmeden devam edebilme imkanı tanımaktadır. Lisans eğitimini tamamlayan öğrenciler daha  akademik seviyeler olan yüksek lisans eğitimiyle devam edebilirler. Türkiye’de yüksek lisans eğitimi tezli yüksek lisans ve tezsiz yüksek lisans olarak iki tiptir. Tezsiz yüksek lisans programları daha çok aynı zamanda çalışan akademik değil daha sektörel hedeflere yönelik bir eğitimdir. Tezsiz yüksek lisans eğitimi alanlar sektörel olarak aranan kişilerdir ancak sonradan doktora eğitimine devam etmek ve akademik kariyer isteyen öğrenciler için uygun değildir. Tezsiz yüksek lisansta tez yerine proje yapımıyla mezun olunur. Tezli yüksek lisans eğitimi Türkiye’de genellikle 1 sene dersler ve 1 sene de tez aşaması olmak üzere 2 sene sürmektedir. Tezsiz yüksek lisans eğitimi ise genellikle 1 sene dersler ve 1 sene de proje olmak üzere yine 2 sene sürmektedir. Tezli yüksek lisans eğitimini tamamlayanlar Doktora programlarına kaydolarak akademik kariyer hedeflerine ilerleyebilirler.